W drugiej połowie XVIII wieku, gdy Rzeczpospolita Obojga Narodów pogrążała się w kryzysie ustrojowym, monarchowie Rosji, Prus i Austrii zawarli w latach 1772, 1793 i 1795 pakty zaborcze, doprowadzając do zawłaszczeń terytorialnych państwa polskiego i wymazania go z mapy Europy. Trzy rozbiory Polski, w wyniku których państwo utraciło suwerenność na 123 lata, stały się niezwykle tragicznym doświadczeniem wielu pokoleń.

Zaborcy wielokrotnie przekonywali się jednak o sile polskiego patriotyzmu. Tuż przed całkowitym rozbiorem Rzeczypospolitej, do walki o utrzymanie niepodległości stanęli powstańcy Tadeusza Kościuszki w 1794 roku. Następnie, po utracie niepodległości, Legiony Polskie utworzone we Włoszech walczyły o odzyskanie suwerenności. Chwilową nadzieją na spełnienie tego marzenia stała się namiastka państwa polskiego w postaci Księstwa Warszawskiego (1807-1815), utworzonego pod sztandarami cesarza Napoleona Bonapartego.

Przez całe stulecie tradycje czynu legionowego odzwierciedlały się w powstaniach i rewolucjach wymierzonych przeciwko zaborcom. Zarówno powstanie listopadowe w 1831, jak i powstanie styczniowe w 1863 roku, utwierdzały zaborców w przekonaniu o niezłomności polskiego ducha. Samych zaś Polaków ugruntowywały w przekonaniu, że wartości najwyższe, a wśród nich wolność, warte są każdego poświęcenia.

W 1914 roku wybuchła wielka wojna między trzema zaborcami. Konflikt państw, które dokonały rozbiorów, był okazją do ponownego wyniesienia sprawy polskiej niepodległości na arenie międzynarodowej. W panteonie zasłużonych dla polskiej sprawy szczególne miejsce zajmuje Józef Piłsudski, dowódca I Brygady Legionów, z którą, pośród wielu bitew i potyczek, doprowadził do uznania niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej w 1918 roku, przyjmując z woli narodu stanowisko Naczelnika Państwa i Naczelnego Wodza Wojska Polskiego.

Naród polski po uznaniu niepodległości musiał jeszcze wywalczyć ostateczny kształt granic państwa podczas wojny polsko-ukraińskiej, w powstaniu wielkopolskim, powstaniach śląskich, i co najważniejsze stawić czoła ekspansywnej armii bolszewickiej w 1920 roku.

Dzień 11 listopada, data oficjalnego zakończenia wojny światowej oraz moment przybycia Józefa Piłsudskiego do Warszawy, był znaczącym dniem w kalendarzu narodu polskiego, jednak jako Święto Niepodległości po raz pierwszy ogłoszony został dopiero 11 listopada 1937 roku.